Tezgahüstü Piyasalar Nelerdir ? Opsiyon Ne Anlama Gelir ?

0 12

Finansal piyasalarda organize olmamış piyasalara tezgahüstü piyasalar adı verilir. Tezgahüstü piyasalar organize bir yapıya sahip olmamakla birlikte; fiziki bir alana sahip olmayan, borsa dışında kalan örgütlenmemiş piyasalar olarak ta telaffuz edilebilir.

Organize piyasalarda alım-satım işlemleri için açık arttırma (auction)  yöntemi kullanılırken, tezgahüstü piyasalarda pazarlık ( bargain) yöntemi ile işlemler çözümlenmeye çalışılır. Tezgahüstü piyasalara; döviz alım-satımı, bankalar arası repo piyasaları örnek olarak gösterilebilir.

Finansal piyasalar; Fon fazlası olan piyasalardan fon konusunda sıkıntı yaşayan piyasalara doğru fon akışının sağlandığı piyasalardır. 2 gruba ayrılır. Bunlar organize ve organize olmayan piyasalar biçiminde gerçekleşir.

ORGANİZE PİYASALAR

Organize piyasalar; alıcı ve satıcının olduğu, belirli ticari kurallar çerçevesinde alım-satım işlemlerinin yapıldığı piyasalar olarak kabul edilir. Adından da anlaşılacağı üzere yapılan işlemler organize biçimde ve plan dahilinde devam etmektedir. Organize piyasalar başlığı altında yapılan işlemler Forward, Swap ve Opsiyon olarak sıralanmaktadır. Organize piyasalara en güzel örnek; bankalardır.

ORGANİZE OLMAYAN PİYASALAR ( TEZGAHÜSTÜ PİYASALAR)

Organize olmayan piyasalar diğer adıyla tezgahüstü piyasalar olarak anılır. Finansal alım-satım işlemlerinin bir mekandan bağımsız biçimde alım-satım işlemlerinin gerçekleştiği serbest piyasalardır. Pozitif yönü; işlem maliyeti düşüktür, negatif yönü ise; risk yüksektir. En güzel örnek; Tahtakale Piyasası’dır.

TEZGAHÜSTÜ PİYASALAR NELERDİR ?

Ülkemizde büyük bir etkiye sahip olan ve geniş çevrelerce kullanılan çeşitli tezgahüstü (organize olmayan) piyasalar bulunmaktadır. Bunlar;

Tahtakale Piyasası

Kapalıçarşı

Borsa İstanbul

TEZGAHÜSTÜ TÜREV ÜRÜNLER

Getirisi başka bir ürünün getirisinden bağımsız şekilde gerçekleşen araçlar tezgahüstü türev ürünler olarak tanımlanmaktadır. Kullanım amacı; kabul edilebilir oranda risk alarak getiriyi yükseltmek ve makul seviyenin üstünde bir riskten uzak durmaktır. Tezgahüstü türev ürünler vadeli işlemlerdir.

Vadeli İşlem Sözleşmeleri

Belirli bir süre içerisinde, detayları taraflarca belirlenmiş fiyat, miktar üzerinden bir malı, değerli eşyayı, dövizi alım-satım zorunluluğu ortaya çıkaran sözleşmelerdir. Bu sözleşmelerin sağladığı avantajlar ise şu şekildedir:

Risk yönetimine yön vermek: Böylece maksimum riskten kaçınmak ve olumsuz gidişata sebep olacak riskten kaçınmak amaçlanır.

Stok yönetimine yön vermek

Başlıca tezgahüstü türev ürünler opsiyon, forward, swap ve futures’dır. Bunlardan kısaca bahsedelim.

OPSİYON

Kişilere bir malı; fiyatını bugünden sabit tutmak kaydıyla gelecekte satış yapma imkanı tanıyan sözleşmelerdir. 2 taraf arasında yapılır ve bu sözleşmeler belirli tutar karşılığında satılır. Bu ücrete piyasada prim adı verilir.

FORWARD

Bir ülkenin para biriminin, başka bir ülkenin para birimi karşısında önceki tarihlerde gerçekleşen kur ve vade değerlerine göre alım-satım işlemlerinin gerçekleştiği anlaşma türüdür. Burada amaç; kur riskini yönetmek ve bu sayede olası kuvvetli dalgalanmalardan minimum hasarla sıyrılmaktır.

SWAP

2 tarafın faiz ve para birimini takas ettikleri işlem türüdür.

FUTURES

Finansal bir aracın, bugün anlaşılan fiyatlar ile alınıp ileri bir tarihte satılmasıdır. Böylece fiyatların sürekli artış ve azalış eğilimlerinden doğacak olumsuzlukları minimize etmek amaçlanır. Malın miktarı ve kalitesi futures sözleşmelerinde yerini alır.

Kaynakçalar

yatirimkredi

icbc

borsanasiloynanir

Cevap bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

Bu web sitesi deneyiminizi geliştirmek için çerezleri kullanır. Bununla iyi olduğunuzu varsayacağız, ancak isterseniz vazgeçebilirsiniz. Kabul etmek Mesajları Oku